De menselijke factor in managementsystemen- en modellen

Wat is Lean?

Muda, Japans voor verspilling, is een sleutelwoord. Verspilling wordt gedefinieerd als alle handelingen en processtappen die vanuit het oogpunt van de klant geen waarde toevoegen. De verspillingen die Lean aanpakt, zijn:

"Geen dominante meetcultuur en cijferfetisjisme in deze organisatie, maar ene beleid dat de kwaliteit van het individu centraal stelt. Dat houdt in: aanwezig zijn, voelen wat leeft en in functie daarvan bijsturen."

—Johan Van den Berckt, ceo van P&V

Acht kerneigenschappen

Acht kerneigenschappen waaraan een dynamisch systeem zou moeten voldoen:

  1. Collectieve ambitie
  2. Verbinding
  3. Motivatie
  4. Dialoog
  5. Akkoord
  6. Ontwikkeling
  7. Zelfevaluatie
  8. Vertrouwen

Verbetering in vijf stappen

Vijf stappen om van een oriëntatiemodel een bruikbaar werkinstrument te maken:

  1. De evaluatie van het huidige sturingssysteem aan de hand van de acht kerneigenschappen.
  2. Het bepalen van de werkpunten. Waar scoren we laag? Waar is verbetering nodig? Op welke punten is die verbetering haalbaar?
  3. Het opstellen van een actieplan om een meer dynamisch systeem te ontwikkelen.
  4. De implementatie ervan.
  5. De evaluatie. Is het sturingssysteem verbeterd? Ervaren mensen het vernieuwde systeem als een kompas dat richting geeft?

"Als je het menselijk potentieel optimaal wil benutten, moet je medewerkers beslissingskracht en verantwoordelijkheid geven. Als bedrijf levert je dat enkel voordelen op."

CAF: EFQM op maat van openbare instellingen

Het CAF (Common Assessment Framework) is een kwaliteitsinstrument dat in 1999 op initiatief van de Directoraten Generale Ambtenarenzaken van de EU werd ontwikkeld. Het model is gebaseerd op het het EFQM Excellence Model en aangepast aan openbare besturen.

Via een methodiek van zelfevaluatie gekoppeld aan een eenvoudig scoringssysteem worden de aandachtspunten, zwakke én sterke punten, van de organisatie in kaart gebracht. Het CAF-model maakt daarbij gebruik van een vragenlijst opgehangen aan 9 criteria en 28 subcriteria. De uiteindelijke bedoeling is de organisatie daar waar mogelijk te verbeteren.

Op Europees niveau wordt CAF beheerd door het EIPA (European Institute of Public Administration) in Maastricht. Twee van de grote gangmakers van het model zijn trouwens landgenoten: Nick Thijs en Patrick Staes. Europa telt meer dan 2000 gebruikers waarvan een 300-tal in België. Daarmee zijn we samen met de Scandinavische landen een van de grootste gebruikers.

Getuigenissen over de implementatie van CAF